[146] Magdalena Witkiewicz „Opowieść niewiernej”

 

Wyd. Świat Książki

Warszawa 2014, 224 str.

Ocena: 10/10 Perełka

Kilka wieków temu zdrada była czymś nie tylko wielce kontrowersyjnym, ale i zdarzeniem nie do pomyślenia. W końcu kobieta powinna pozostawać wierna mężowi, nawet gdy on ma swoje za uszami. Świat idzie jednak do przodu i choć niewierność budzi niesmak, jest ona mniej radykalnie przyjmowana przez społeczeństwo. Wiadomo, jest grupa osób, które patrzą na zdradzającego ze zgorszeniem, jednak z czasem przywyka się do faktu. Bywają też głosy – każdy ma swoją moralność, każdy inaczej reaguje na zdradę. Ale czy można zrozumieć osobę, która pełną świadomością zdradza drugą połówkę?

„Miłość to przede wszystkim akceptowanie wszystkich niedoskonałości partnera. Bo kocha się nie za coś, ale mimo wszystko...”*

Pani Magda serwuje Nam historię opowiedzianą przez niewierną. Ewa i Maciek z pozoru są szczęśliwym małżeństwem – dom, praca, dobrobyt, brakuje jedynie dzieci. Mąż dobry – nie pije, nie bije, nie wałęsa się z kumplami po knajpach. Nie interesują go nawet inne kobiety. Więc dlaczego życie obok tego mężczyzny nie wystarcza Ewie? Przecież kiedy go poznała, nie widzieli świata poza sobą. Wśród górskiego krajobrazu przeżywali największe uniesienia w swoim życiu. Teraz pozostały wspomnienia, gdy zapracowany mąż czeka na obiad, by potem usnąć na kanapie przed telewizorem. Czy warto więc za wszelką cenę dążyć do utrzymania małżeństwa, którym Ewa nie może poczuć się kochaną?

Pani Magdalena Witkiewicz to pisarka pochodząca z Gdańska, która debiutowała powieścią „Milaczek”. Po pierwszej, przyszły kolejne jej książki, które zdobywają co raz to większe grono czytelniczek czekających z utęsknieniem na każdą kolejną premierę. Jest też grupa czytających, którzy tak jak ja chwytają za późniejsze publikacje, ciesząc się, że tyle przed nimi, a w głowie nie musi wiercić się myśl „Kiedy ona (pisarka) w końcu skończy pisać?!” Chociaż czy widząc promienny uśmiech autorki i obietnicę, że wkrótce „będzie się działo”, można się denerwować? ;)

Prozę Pani Witkiewicz poznałam i pokochałam z „Balladą o ciotce Matyldzie”. Potem przyszła kolej na nieco inną literaturę w jej wykonaniu - „Szkołę Żon”. Kiedy zobaczyłam na księgarnianej półce „Opowieść niewiernej”, słyszałam, jak ona do mnie wołała. Wiedziałam, że bez niej nie wyjdę ze sklepu. Twarda oprawa, do której mam równie wielką słabość co do samej pisarki, kusiła swą solidnością równie mocno. Już widziałam miejsce na szafce, które zajmie. I tak wyszłam z kolejną powieścią Pani Magdy, która po kilku dniach miała zaskoczyć mnie swoim wnętrzem...

„Znów spoglądam na swoje odbicie w lustrze z przekonaniem, że coś powinno być po mnie widać. Jakiś ślad, powodujący, że wszyscy będą wytykać mnie palcami.”**

Główną bohaterką powieści jest ONA – Ewa – tytułowa Niewierna. Wydawać by się mogło, że osoby, które zdradzają z góry są winne rozpadowi związku i skazane na potępienie przez społeczeństwo. Wielce możliwym, a nawet niemalże pewnym jest, że postać taka stanowi czarny charakter powieści i nie można jej polubić. Zaczynając lekturę postanowiłam, że nie będę poddawać kobiety prywatnym osądom. Pragnęłam natomiast zrozumieć ją, spojrzeć na sytuację z innego punktu widzenia – z jej strony.

Niezwykle ważną sprawą w tworzeniu powieści opartej na koncepcji zwierzeń przekazywanych przez bohaterkę znajdującą się w centrum wydarzeń był portret psychologiczny przekazany przez pisarkę. Mimo pamiętnych pod względem wyrazistości postaci stworzonych przez Panią Magdę w innych powieściach, obawiałam się, że słabo ukazana psychologizacja, nie pozwoli w pełni odczytać przekazu historii Niewiernej. Bo przecież: czymże jest TAKA publikacja bez silnie ukazanych motywów, smutków, uczuć, utrapień, radości i doświadczeń osoby mówiącej?

„Małżeństwo to przekupstwo, by pomoc domowa myślała, że jest panią domu – wyjaśnił [Maciek], zwykle na końcu, zaśmiewając się przy tym w głos.”***

Czytając, miałam wrażenie, że Pani Witkiewicz pokazując jedno z oblicz zdrady, pragnie pokazać swoim czytelnikom, że miłość mająca ogromną siłę, czasem również ulega załamaniom. Przewracając kolejne strony „Opowieści niewiernej” dochodziłam do wniosku, iż decyzja o małżeństwie nie powinna być podejmowana pochopnie i w pośpiechu, a kochający siebie ludzie powinni mieć stuprocentową pewność, że „to jest TO”. Wiadomo, że uczucie nie umacnia się jedynie przy wielkich wzlotach serca, wielkich słowach i radościach. Podczas lektury niekiedy brzmiały mi w głowie słowa piosenki happysadu:

„Miłość to nie pluszowy miś ani kwiaty.
To też nie diabeł rogaty.
Ani miłość kiedy jedno płacze
a drugie po nim skacze.
Miłość to żaden film w żadnym kinie
ani róże ani całusy małe, duże.
Ale miłość - kiedy jedno spada w dół,
drugie ciągnie je ku górze...”****

Momentami miałam więc wręcz pewność, że pisarka pragnie powiedzieć poprzez „Opowieść niewiernej”, że o sile i wartości miłości nie stanowi wyłącznie to, co piękne. O wiele ważniejszym (a nawet może i najważniejszym) jest to co trudne i ciężkie – wspólne przeprawy przez trudności, wsparcie, wspólne łzy, smutki, troska o drugą osobę. Bo przecież uczucie nie budują wielkie uniesienia, lecz trudy dnia obok drugiego człowieka niezależnie czy słońce, czy deszcz.

„Patrząc na Gośkę, Miśka i ich małżeństwo, czasem sobie myślę, że ślub powinien być huczny, by wspólne życie się udało. Musi kilku pijanych wujków spać pod stołem, a jakaś ciotka być podszczypywana przez seniora rodu, by wszystko było, jak należy.”*****

Postać Maćka, mimo że doprowadza czytelnika do rozstroju psychicznego, także jest niezwykle wartościowa. Osoby, które czytały tę książkę może to trochę dziwi, jednak starałam się spojrzeć na tego bohatera nie tylko jak na „dobrego tyrana”, ale na człowieka podobnego do wielu. Czum wyraża się to podobieństwo? Mężczyzna tak, jak każdy, pragną mieć u swojego boku najpiękniejszą kobietę. Chciał by czuła się u jego boku wyjątkową, co pomogłoby mu ją zdobyć. Pierwszy cel osiągną. Kolejnym było dobre stanowisko. I tu wywiązał się z danej sobie obietnicy. Aż przyszła chęć gromadzenia pieniędzy na dom, który miał stanowić pełnię szczęścia. Co z tego, jeśli mieszkanie, w którym pozornie dzielili z Ewą wspólne życie, stało się przystankiem, noclegownią, jadłodajnią? Maciek jest jak wielu – wpadł w gonitwę za pieniądzem, nie dostrzegając tego, co ważne. Nie chciał kochać – jego nowym obiektem miłości, ciągle niedoścignionym, bo przecież „jeszcze za mało” stał się pieniądz. Szkoda, że zgubił w tym całą swoją radość, którą na początku tryskał u boku kobiety swojego życia, dając jej bezpieczeństwo i szczęście... Z jego postawy wynika jakże ważna i dobrze znana wskazówka - „pieniądze szczęścia nie dają”. Nie ważne jaki masz duży dom, jakim samochodem jeździsz albo jakie marki ubrań masz na sobie. Nic z tego nie ma wartości. Ważnym jest to, jakim jesteś człowiekiem wobec tych, którzy bezinteresownie podarowali Tobie uczucie...

„Może mężczyźni nie rozumieją, że czasem te zwykłe słowa są tak bardzo ważne.”******

Po przeczytaniu końcowych fragmentów było mi naprawdę ciężko. Nie sądziłam, że zżyję się tak z postacią, która wedle mojego kodeksu moralnego, nie zasługiwałaby na słowa pochwały. Teraz wiem, że dawniej towarzyszące mi myśli, iż osoba zdradzająca z góry jest zła i winna, były nieco mylne. Myślę, że książka Pani Magdy pozwala czytelnikowi inaczej spojrzeć na otaczającą rzeczywistość. Nawet jeśli ktoś ma nieco radykalne poglądy na małżeństwo, daje ona możliwość uzmysłowienia sobie, iż i taka osoba ma prawo do szczęścia, miłości i spełnienia – do nowego życia. Prawda, nie każdy zasługuje na zrozumienie, czasem ludzie wyrządzają ogromnych rozmiarów zło, ale uważam, że każdy ma prawo nie tylko do życiowych błędów, ale również możliwości podniesienia się, gdy wszyscy uważają, że nie zasługuje na najdrobniejsze uczucie od drugiego człowieka.

„Jakie to dziwne, że gdy człowiek jest szczęśliwy, często nawet o tym nie wie. Nie zdaje sobie z tego sprawy. Dopiero później, żyjąc wspomnieniami, zauważa, że to, co go wtedy spotkało, to było właśnie szczęście.”*******

Choć akcji powieści toczy się bardzo wolno, muszę powiedzieć, że dawno nie czytałam powieści, która byłaby „idealnie skrojona” jak „Opowieść niewiernej” w każdym calu. Dochodząc do finału powieści, czytelnik wie, że nic nie jest tu zbędne. Żadne słowo, gest, scena. Z całego serca polecam wszystkim tym, którzy szukają prawdy we współczesnej literaturze, bo ta publikacja, choć zapewne pisana fikcją literacką, pokazuje prawdziwe życie, często pełne niepowodzeń, bólu. Daje ona wiarę w miłość, jej siłę i myślę, że pokazując zdradę w pełnej krasie, nie zachęca do niej w jakiś sposób, lecz stanowi obraz tego, jak można zapobiec temu, po prostu kochając drugiego człowieka.

* str. 39

** str. 121

*** str. 50

**** Fragment piosenki happysadu „Zanim pójdę”.

***** str. 47

****** str. 147

******* str. 80

Meme na Salonach, czyli o spotkaniu z Panią Magdaleną Witkiewicz :)

Spotkania autorskie to nie lada gratka dla każdego książkoholika. W swoim dotychczasowym życiu miałam okazję być na paru. Kilka z nich miało miejsce za „mojego blogowego życia”, jednak z braku czasu potraktowałam je trochę po macoszemu. W kwietniu 2013 wspominałam jedynie spotkanie w ramach Wiosennego Pikniku z Książką w pobliskiej bibliotece. Postanowiłam więc wrócić pamięcią i przejrzeć notatki (chyba tylko ja zabieram na takie wydarzenie notatnik) i opowiedzieć Wam o marcowym spotkaniu z niezwykłą gdańszczanką w ramach nowego cyklu: Meme na Salonach.

22 marca, w tydzień po akcji „PrzyTARGaj KSIĄŻKI” na poznańskim Zamku, a w dzień meczu Lech Poznań - Lechia Gdańsk (podróżowałam nawet z kibicami przeciwnej drużyny) postanowiłam wybrać się na spotkanie z autorką, nad której „Balladą o ciotce Matyldzie” wręcz rozpływałam się. Choć podróż wymagała ode mnie zmysłu logistycznego (tramwaje i tak mnie „pokonały”), nie wahałam się ani chwili. Nawet kiedy dotarłam do Galerii Malta dwie godziny przed czasem, nie mając żadnych innych spraw w pobliżu w zanadrzu.

Byłam pierwszą osobą, która pojawiła się na spotkaniu „na obcej ziemi”, jakim to zwrotem określiła Pani Magda spotkanie w Poznaniu. Ten optymistyczny akcent i ogromny uśmiech zapowiadał ciekawe popołudnie. Do rozpoczęcia zebrało się jeszcze kilka osób, inni dołączyli do nas w trakcie. Znalazły się także osoby, które przypadkowo trafiły na spotkanie i przysłuchując się pełnej pozytywnych emocji kobiecie, z zaciekawieniem podeszły bliżej.

Książka z autografem i zdjęcie z Panią Magdą

Podczas wydarzenia toczyły się oczywiście rozmowy o „Pensjonacie marzeń” i „Szkole Żon”, o których wtedy za dużego pojęcia nie miałam. Autorka opowiadała o pisaniu pierwszego w swojej karierze erotyku i o tym, że tworząc taką pozycję „wszystko wolno, nawet w ciążę można zajść”. Pani Magda wspominała także o tworzeniu książki, niezbędnej systematyczności w pisaniu i zaciekawieniu czytelnika już w pierwszych pięćdziesięciu stronach. Było trochę o jej pierwszej pozycji i drodze do sukcesu, a także powieściach, które przyjdzie jej w najbliższym czasie ukończyć, napisać, wydać. Pani Witkiewicz mówiła również o tłumaczeniu jej książek, czyli o tym jak jej "dzieci" ruszyły w świat. Nie zabrakło też dawki śmiechu przy opowiadanych przez pisarkę historyjkach, które na długo pozostaną w miej pamięci.

Dawno nie wyszłam tak zadowolona z księgarni, bo właśnie w Matrasie odbywało się spotkanie. Nie zabrakło oczywiście książki opatrzonej autografem i schowanej do torby oraz zdjęcia z autorką (na którym skądinąd wyszłam dość niemrawo). Po fakcie dochodzę do wniosku, że w odczuciu Pań z wydawnictwa, samej Autorki czy innych osób będących na spotkaniu musiałam wyglądać dość dziwnie, skrzętnie notując co po niektóre słowa pisarki. Jednak nie żałuję tego - „złapałam” kilka ciekawych zdań stanowiących motywację i poprawiających humor, kiedy tak pochmurny dzień za oknem jak dziś.

[123] Magdalena Witkiewicz „Ballada o ciotce Matyldzie”

Wyd. Nasza Księgarnia,

Warszawa 2013, 304 str.

Ocena: 10/10 Perełka

Wiele razy słyszałam już głosy, że „starszy usuwa się nowo narodzonemu, by ten mógł zasmakować życia”. To po nim często odziedzicza cechy, nawet imię. Jednak takie odejście jest niezwykle trudne dla rodziny, bo przecież pożegnaliśmy ukochaną osobę, witając jednocześnie narodzone dziecko i wkraczając w nowy okres w życiu. Jak poradzić sobie bez osoby, która była nie tylko bardzo ważna, ale i dała nowe życie? A może – jak właściwie postępować, kiedy z nieba spogląda na nas ON(A)?

O Pani Magdalenie słyszałam wiele dobrego w środowisku blogowym. Wielką rolę w poznawaniu tej autorki odegrało ABC Sabinki, dzięki której poznałam przemiłą kobietę i bardzo wiele spodziewałam się po jej literaturze. Pani Witkiewicz mieszka w Gdańsku (pałam co raz większą sympatią do tego miasta – może za sprawą Joanki i jej przyjaciół, a może przepięknego stadionu, który chciałabym zobaczyć na żywo?). Ta pełnoetatowa matka i żona dzieli mieszkanie nie tylko z rodziną, ale i kotem. Na dodatek Pani Magdalena jest współwłaścicielką firmy marketingowej Efekt Motyla, no i oczywiście – pisarką. Spod jej pióra wyszły już cztery publikacje dla kobiet: „Milaczek”, „Panny roztropne”, „Opowieść niewiernej”, „Ballada o ciotce Matyldzie” oraz jedną książkę dla dzieci „Lilka i spółka” oraz kilkanaście wierszyków. Każdej powieści towarzyszy nie tylko humor, ale również dzięki Pani Witkiewicz czytelnicy mogą zagłębiać się w niesamowite opowieści pełne barwnych bohaterów.

Cała historia rozpoczyna się dlatego, że ciotka Matylda postanawia umrzeć... Joanka, której trudno pogodzić się ze stratą kobiety, która zrobiła dla niej tyle dobrego w życiu, może jednak liczyć na pomoc nieznanych przyjaciół, kiedy zaczyna się dla niej wyzwanie zwane „Macierzyństwem”. Spadek, małżeński kryzys, dziecko – choć problemów i obowiązków jest bez liku, Joanka z pomocą życzliwych jej osób próbuje wyjść na prostą. Oluś i Przemcio – dwóch barczystych mężczyzn, którzy zdobyli sympatię Pani starszej, stają się jej bliżsi, niż własny mąż. A na dodatek ciotka Matylda, która co dzień spogląda na uwielbianą Joankę... Jak zapisano na okładce „Historia o przyjaźni, która przychodzi niespodziewanie, i miłości, której trzeba się uczyć na nowo.” ;)

Pani Magdalena Witkiewicz

„ Być dobrym człowiekiem, Joanko, wcale nie jest tak trudno – powiedziała kiedyś ciotka Matylda. - Czasem po prostu wystarczy się uśmiechnąć, gdy przechodzisz obok kogoś smutnego. Wiesz, być dobrym, to po prostu mieć oczy i uczy otwarte. Na cały świat. A przede wszystkim najbliższych.”

Gdy zaczynałam czytać najnowszą powieść Pani Witkiewicz spodziewałam się bardzo wiele po tak wychwalanej prozie. Chciałam odnaleźć w opowieści o Joance życiową mądrość, wskazówki do szczęśliwego bytowania. Po opisie spodziewałam się również porywającego motywu przyjaźni opisywanego z taką lekkością, a zarazem głębią, jak to bywa w życiu. I oczywiście nie mogło się też obyć bez śmiechu czy wzruszeń. To co otrzymałam w zamian za moje wygórowane oczekiwania...

… było niezwykłą przygodą, której po prostu nie chciałam kończyć, choć z każdą kolejną stroną, rosła ciekawość, co może stanowić zakończenie powieści. Co mam powiedzieć? Po prostu potrzebowałam tej książki. Teraz, kiedy jestem już po lekturze, nie wyobrażam sobie, że mogłabym jej prędzej czy później nie przeczytać w ogóle. Powieść Pani Magdaleny dała mi nadzieję i w końcu pomogła uwierzyć, że jeśli czegoś bardzo pragniemy, jeśli w to wierzymy, każde marzenie się spełni – taką zasadę wyznawali bohaterowie wykreowani przez pisarkę. Dawka pozytywnej energii, wiary we własne cele, ciepło i humor. A czym dokładnie mnie zachwyciła „Ballada o ciotce Matyldzie”?

 „Trzeba marzyć! Joanko, przecież wszystko zaczyna się od marzeń. Człowiek chciał się przemieszczać – wymyślił koło, potem chciał latać jak ptak – i mamy samolot. Trzeba marzyć i nie wolno się ograniczać!”

Można by pomyśleć, że w opowieści, która zaczyna się śmiercią i wiążącą się z tym samotnością, nie ma miejsca na humor i optymizm. Jednak już z pierwszymi stronami, a co za tym idzie charakterystycznymi postaciami, Pani Magdalena pokazuje czytelnikowi, że wszystko, co dzieje się w naszym życiu jest po coś. Nic nie dzieje się bez przyczyny, nawet z pozoru najdrobniejsze rzeczy. Pisarka, tworząc historię Joanki przekazuje, iż każdy koniec, może stać się początkiem czegoś większego, piękniejszego, a przede wszystkim wywołującego uśmiech na twarzy ;)

„- Ciociu, ale to przecież smutne, że kogoś nie ma Że ktoś odszedł na zawsze. To normalne, że się tęskni.

- Eee, kochana, jak to odszedł? Po prostu się zdematerializował. Innymi słowy stara skóra mu się zużyła i musiał wykombinować coś nowego.”

Niezwykle ważnym przekazem „Ballady o ciotce Matyldzie” jest to, że poprzez pozycje Pani Magdalena chciała przypomnieć wielu ludziom, że śmierć nie jest końcem, a częścią ludzkiej wędrówki. Są środowiska, w których odejście bliskich manifestuje się radością. W kulturze chrześcijańskiej, choć wierzymy w zmartwychwstanie, opłakujemy odchodzących zmarłych, trudno Nam pożegnać ich. W swojej powieści Pani Witkiewicz pokazuje dojrzałość i empatię poprzez zachowania bohaterów. Przypomina Nam, że kochająca nas osoba nadal czuwa, ale już spoglądając z nieba.

„Nie jestem sama – powtórzyła sobie z uporem – Matylda jest blisko.

I tylko ona wiedziała, czy chodzi jej o córkę, czy o patrzącą na nią z góry, z lekka zatroskaną ciotkę.”

Prócz śmierci Autorka świetnie ukazała również przyjaźń. Pokazała czytelnikowi, że nie jest to relacja, w której trzeba mieć te samego poglądy, charaktery, zajęcie, ale po prostu należy być oparciem i opoką dla drugiego człowieka, kiedy będzie potrzebował pomocnej dłoni. Rozmowa, ciepłe sowo czy po prostu uśmiech – to to, co każdy może podarować bezinteresownie drugiej osobie. W przyjaźni nie jest ważne to, co materialne, a raczej to co duchowe. I to właśnie jest w niej najpiękniejsze ;) To piękno udało się uchwycić pisarce na kartach powieści z serii Babie lato, który to cykl muszę przeczytać (i najlepiej zgromadzić) w całości.

„Życie jest piękne i trzeba je przeżyć w taki sposób, żeby się nim pozytywnie zmęczyć. A wtedy już można spokojnie i leniwie przypatrywać się wszystkiemu z wysoka. Prawda Tadku? - powiedziała do męża, przytulając kotkę, która właśnie wskoczyła jej na kolana.”

Myślę, że największym atutem najnowszej publikacji Pani Magdaleny byli niezwykle barwni bohaterowie. Moje serce zdobyli oczywiście bracia – Przemcio i Oluś, którzy okazali się prawdziwymi przyjaciółmi i strasznie pozytywnymi ludźmi. Charakterystyczna wesołkowatość barczystych mężczyzn i ich profesja z pewnością mogą pokazywać, że nie zawsze wszystko jest takim, na jakie wygląda. Pani Witkiewicz poprzez te dwie postaci pokazuje, że w życiu nie powinniśmy się kierować stereotypami. Choć początkowo denerwowało mnie to, że Pani Magdalena nazywała ich zdrobniale, z czasem przywykłam do tego i te dwie nazwy za każdym razem powodowały uśmiech na twarzy. Moje radość za to powodowały entuzjazm innych, z racji, że bardzo często czytałam w komunikacji miejskiej czy na przystanku autobusowym ;)

Czytając...

„Siłownia to nie wszystko. Tam nie uczą, jak kochać. Nie ma ćwiczeń na serce, a warto by je wzmocnić (…)”

Lekki styl pisania, humor i optymizm wypływające z kolejno stawianych słów, sprawiają, że książkę czyta się nie tylko z przyjemnością, ale przede wszystkim – niczym z prędkością światła, nie zwracając uwagi na mijający czas i otaczającą rzeczywistość. Z książką Pani Magdaleny pozostawiamy wszystko za sobą, nie myślimy o problemach, smutkach, a raczej dostrzegamy, że wszystko może zmierzać w innym kierunku, jeśli tylko będziemy tego bardzo chcieli i dołożymy cegiełkę opisaną słowem wysiłek.

„Joanna pchała wózek. Nawet dość rytmicznie. I nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie to, że był to wózek ze sklepu spożywczego, załadowany zakupami.”

Podsumowując, muszę przyznać, że „Ballada o ciotce Matyldzie” to nie tylko idealna książka, kiedy potrzebujemy wytchnienia od codzienności, dawki pozytywnej energii czy po prostu nadziei na lepsze jutro, ale także dla tych, którzy zdążając ku swoim marzeniom, mają momenty zawahania. To powieść kobieca, która spopod tysięcy innych wyróżnia się dojrzałością i mądrością życiową jej twórczyni. Jedyne czego mogę żałować po lekturze to to, że nie opowiedziałam Wam o niej, kiedy jeszcze wręcz kipiały we mnie emocje ;) Szczerze polecam!

Książkę miałam przyjemność przeczytać dzięki uprzejmości portalu Sztukater i wydawnictwu Nasza Księgarnia, za co serdecznie dziękuję ;)